Tag : kino-czeskie

post image

Postawy wobec wojny – analiza

Postawy wobec wojny w trzech środkowoeuropejskich filmach

II wojna światowa odcisnęła bardzo silne piętno na wszystkich narodach zamieszkujących Europę Środkową, jednak ludzkie doświadczenia i sposób przeżywania tych wydarzeń są inne w Czechach, inne na Węgrzech i inne w Polsce. Wiąże się to z faktem, że każdy z narodów zamieszkujących te kraje posiada swoje odrębne cechy i inaczej patrzy na świat, ale ważniejsze jest jednak to, że wojna na wspomnianych obszarach przebiegała zupełnie inaczej. (więcej…)

post image

„Baba z lodu” jest gorętsza, niż by się wydawało – recenzja filmu

Baba z lodu to najnowszy film Bohdana Slámy, znanego i utalentowanego czeskiego reżysera (Dzikie pszczoły, Mój nauczyciel). U Slámy bohaterami są przeważnie zwyczajni ludzie, którzy na różne sposoby nieco odstają od społeczeństwa i próbują przełamać własne ograniczenia. Podobnie jest z bohaterką Baby z lodu, 60-letnią Haną (Zuzana Kronerová), która po śmierci męża mieszka sama w wielkim domu, a czas wypełnia jej dbanie o wnuki i urządzanie obiadów dla swoich synów i ich rodzin. Kobieta nie ma w zasadzie życia poza rodziną, która ją w po prostu wykorzystuje. Wszystko zmienia się, gdy Hana przypadkowo spotyka grupę morsów, ludzi pływających w rzece zimą, i zaprzyjaźnia się z nimi. A szczególnie z przystojnym Bronią (Pavel Nový), z którym wkrótce połączy ją coś więcej. (więcej…)

post image

Czego może nauczyć “Nauczycielka”? – recenzja czeskiego filmu

Najnowszy film Jana Hřebejka, autora Pupendo, Czeskiego błędu i wielu innych znanych komedii, dołącza do grona jego udanych dzieł.

Nauczycielka powstała w koprodukcji czesko-słowackiej. Reżyser i scenarzysta (Petr Jarchovský) są Czechami, jednak najważniejsi aktorzy, np. Zuzana Mauréry i Peter Bebjak, to Słowacy. Słowacki jest również język, którego się w filmie używa, oraz miejsce akcji – Bratysława. Pomimo dość mocnego osadzenia akcji w przestrzeni i czasie – lata 80. ubiegłego wieku – Nauczycielka jest filmem jak najbardziej uniwersalnym i, jak sądzę, zrozumiałym nie tylko dla mieszkańców byłych demoludów.

Reżyser stosuje klamrę narracyjną, przesuwając ostatnią sceną historii na początek filmu. W szkole podstawowej odbywa się zebranie rodziców i pracowników placówki, na którym uczestnicy mają przedyskutować zachowanie jednej z nauczycielek. Rzekomo dopuszczała się ona manipulacji i wykorzystywała uczniów, w związku z czym rodzice mogą domagać się jej przeniesienia.

Klamra ta nie jest szczególnie wyrafinowanym zabiegiem, ale wzbudza ciekawość widza, który musi zastanowić się, jak do całej tej sytuacji doszło. W ten sposób środek ciężkości filmu zostaje przeniesiony z samego przebiegu wydarzeń na zachowanie postaci i ich subtelną, psychologiczną grę. Bo Mária Drazdechová, tytułowa nauczycielka, jest bezsprzecznie mistrzynią manipulacji.

naucycielka 1

Zuzana Mauréry jako tytułowa nauczycielka. Materiały prasowe Aurora Films

W najnowszym dziele Hřebejka nakładają się na siebie trzy problemy: zachowanie dzieci, które są przymuszane do wyświadczania Drazdechovej przysług, postawa rodziców, sprzeciwiających się tym praktykom bądź uczestniczących w nich, oraz kontekst polityczny – nauczycielka jest jednocześnie aktywną członkinią Komunistycznej Partii Czechosłowacji, dzięki czemu zyskuje nad innymi władzę, która może zaważyć na ich przyszłości. Przykładem jest choćby Václav Littmann (w tej roli Peter Bebjak), którego żona wyjechała na Zachód. Drazdechová, zainteresowana mężczyzną erotycznie, próbuje „nawrócić” go na socjalistyczny sposób myślenia i chce zmusić go do uznania postępku żony za godny potępienia. Kryje się w tym zarówno subtelna groźba, jak i obietnica pomocy – oczywiście, gdy Littmann spełni żądania poczwarki. Czy bohater, mający na względzie dobro swojego dorastającego syna, ugnie się pod narastającą presją?

nauczycielka2

Peter Bebjak w roli Václava Littmanna. Materiały prasowe Aurora Flims

Nauczycielka swobodnie prowadzi grę zarówno z uczniami, jak i ich rodzicami. Początkowo jest ona dość subtelna, ale stopniowo nabiera toporności i zyskuje cechy zwykłego przymusu. Dzieci są „zapraszane” do domu Drazdechovej, by jej „pomagać”, a w praktyce wykonywać za nią prace domowe, natomiast rodziców kobieta prosi o „drobne” przysługi, takie jak np. przeszmuglowanie samolotem ciasta dla siostry mieszkającej w ZSRR, co jest w tamtym systemie nielegalne. Bohaterka nie przejmuje się tym, że za wykonywanie jej poleceń inne osoby mogą spotkać nieprzyjemne, a czasem nawet niebezpieczne konsekwencje. Karą za niewypełnienie jej woli jest niesprawiedliwe traktowanie dzieci, które otrzymują złe oceny, a co za tym idzie – będą mieć problemy z dostaniem się do dobrej szkoły średniej. Niektórzy rodzice szybko podporządkowują się nowemu porządkowi i drobnymi przekupstwami zyskują sobie przychylność nauczycielki w imię „pomocy w trudnych czasach”, inni natomiast nie godzą się na naciski i oszustwa. Najwięcej jest jednak tych niezdecydowanych – i to w ich postawie, jak w lustrze, odbija się zachowanie ludzi w systemie opresyjnym. A patrząc szerzej – w każdej sytuacji życiowej, w której trzeba jasno zadeklarować się po którejś stronie. Trzonem każdego społeczeństwa jest ten mały, zwykły człowiek, który często boi się odezwać na głos publicznie, ale po cichu, za kulisami, umie zdobyć się na czyn przyzwoity – by nie powiedzieć – bohaterski. I tak właśnie jest u Jana Hřebejka.

Twórczość czeskiego reżysera bywa bardzo nierówna, jednak Nauczycielkę śmiało można zaliczyć do jednego z jego najbardziej udanych filmów.

 


Małgorzata Stasiak

post image

Wybitni reżyserzy – Miloš Forman (część II)

Forman w końcu ma szansę na wielki sukces, którą dobrze wykorzystuje

Gdy w 1973 r. Michael Douglas, nieznany wówczas producent filmowy, przesłał Formanowi kultową powieść Kena Kesey’a zatytułowaną Lot nad kukułczym gniazdem, Czech zrozumiał, że ma w końcu szansę nakręcenia prawdziwie amerykańskiego filmu. Tak też się stało. Książka opowiada historię mężczyzny, który udaje chorego psychicznie, by zamiast do więzienia trafić do zakładu dla umysłowo chorych. Bohater myśli, że życie w takim miejscu będzie znacznie łatwiejsze, jednak po niedługim czasie okazuje się, że popełnił wielki błąd. Co prawda zdąży pomóc kilku pacjentom terroryzowanym przed demoniczną siostrę Ratched, ale sam zostanie za to srogo ukarany. Głównym tematem powieści jest odwieczny konflikt jednostki i instytucji, który nie był dla reżysera obcy, dlatego Forman natychmiast postanowił zająć się tym projektem. Problemów było niestety co nie miara.

(więcej…)

post image

Wybitni reżyserzy – Miloš Forman (część I)

Miloš Forman wyreżyserował m. in. kultowy Lot nad kukułczym gniazdem (1975) i niezapomnianego Amadeusza (1984). Z czeskiej prowincji przebił się do Hollywood, gdzie w ciągu kilkunastu lat zrobił zawrotną karierę. Ma na koncie dwa Oscary, a także wiele innych nagród.

(więcej…)

Free apk download Free pdf download